Osoby przygotowujące się do pierwszego rezonansu magnetycznego często słyszą od znajomych lub czytają w internecie, że podczas badania pojawiają się głośne odgłosy. Rytmiczne stukanie, metaliczne pukanie czy pulsujące buczenie mogą być zaskakujące, szczególnie jeśli ktoś nie wie, skąd się biorą.
Dźwięki są jednak naturalną częścią pracy aparatu MR i nie świadczą o żadnej usterce urządzenia. W trakcie badania rezonansem pracuje kilka elementów urządzenia jednocześnie, a ich działanie powoduje charakterystyczne odgłosy słyszalne przez pacjenta. Zrozumienie ich źródła pomaga wielu osobom podejść do badania spokojniej.
Jak działa rezonans magnetyczny i dlaczego pojawia się hałas
Aby zrozumieć, skąd biorą się dźwięki w rezonansie magnetycznym, trzeba w skrócie przyjrzeć się zasadzie działania aparatu MR. Urządzenie wytwarza bardzo silne pole magnetyczne, które porządkuje cząsteczki wodoru znajdujące się w ludzkim ciele. Następnie emitowane są fale radiowe, które zmieniają ich ustawienie. Kiedy fale przestają działać, cząsteczki wracają do swojego pierwotnego położenia i wysyłają sygnał, z którego komputer tworzy obraz narządów oraz tkanek.
W aparacie MR znajdują się także tzw. cewki gradientowe. To elementy odpowiedzialne za dokładne określenie, z którego miejsca w ciele pochodzi sygnał. Dzięki nim możliwe jest stworzenie warstwowego obrazu, pokazującego bardzo szczegółowo różne struktury organizmu.
Podczas badania cewki gradientowe włączają się i wyłączają bardzo szybko. Powoduje to gwałtowne zmiany pola magnetycznego. Zjawisko to wywołuje niewielkie drgania elementów konstrukcyjnych aparatu, które słyszymy jako charakterystyczne odgłosy.
Badania nad hałasem w rezonansie magnetycznym wskazują, że jego głównym źródłem są właśnie drgania cewek gradientowych powstające podczas szybkich zmian pola magnetycznego.
Natężenie tych dźwięków może osiągać poziom około 80-110 decybeli, czyli zbliżony do hałasu w ruchliwym mieście lub w pobliżu pracujących maszyn. Z tego powodu pacjent zawsze otrzymuje ochronę słuchu w postaci słuchawek lub zatyczek.
Dźwięk, który słychać jeszcze przed badaniem
Zanim aparat zacznie wykonywać właściwe skanowanie, w pomieszczeniu pojawia się jeszcze jeden charakterystyczny odgłos. To rytmiczne, pulsujące brzmienie przypominające elektroniczny beat lub muzykę techno.
Źródłem tego dźwięku nie jest sam aparat wykonujący badanie, lecz system chłodzenia rezonansu magnetycznego, nazywany często chillerem. Aparat MR musi pracować w bardzo stabilnych warunkach temperaturowych. W jego wnętrzu znajduje się magnes, który jest chłodzony ciekłym helem i wymaga utrzymywania bardzo niskiej temperatury.
Aby utrzymać odpowiednie warunki pracy, stosuje się dodatkowe urządzenia chłodzące oraz systemy pomp i sprężarek. Ich praca generuje powtarzalny, rytmiczny dźwięk. Słychać go już po wejściu do pomieszczenia, którym będzie wykonywane badanie.
Dlaczego podczas badania pojawiają się różne dźwięki
W trakcie rezonansu magnetycznego pacjent zwykle słyszy kilka rodzajów odgłosów. Zmieniają się one w zależności od etapu badania i wykonywanej sekwencji obrazowania.
Rezonans magnetyczny składa się z wielu sekwencji. Każda z nich pokazuje inne właściwości tkanek i wymaga innej pracy cewek gradientowych.
W czasie badania można usłyszeć między innymi:
- szybkie, rytmiczne stukanie,
- serie krótkich kliknięć,
- pulsujące, niskie buczenie,
- dłuższe, jednostajne wibracje.
Zmiana odgłosów oznacza zwykle przejście do kolejnego etapu badania. Aparat wykonuje wtedy inne ustawienia potrzebne do uzyskania pełnego obrazu diagnostycznego.
Analizy naukowe dotyczące hałasu w rezonansie magnetycznym potwierdzają, że poziom i charakter dźwięku zależą od zastosowanej sekwencji obrazowania oraz konstrukcji aparatu MR.
Czy dźwięki w rezonansie magnetycznym są niebezpieczne
Pojawiający się hałas może budzić niepokój, szczególnie u osób, które po raz pierwszy mają kontakt z aparatem MR. Odgłosy są jednak naturalnym efektem działania urządzenia i nie stanowią zagrożenia dla zdrowia.
Aparaty rezonansu magnetycznego projektowane są zgodnie z rygorystycznymi normami bezpieczeństwa. Dotyczą one zarówno pola magnetycznego, jak i poziomu hałasu. Zastosowanie ochrony słuchu sprawia, że natężenie dźwięków docierających do ucha pacjenta jest znacznie mniejsze.
W naszej pracowni Ultra MR we Wrocławiu pacjent otrzymuje słuchawki wygłuszające lub jednorazowe zatyczki do uszu. Możliwe jest także słuchanie muzyki podczas badania.
Personel medyczny przez cały czas obserwuje przebieg badania i pozostaje w kontakcie z pacjentem za pomocą systemu komunikacji głosowej. W razie potrzeby można zgłosić dyskomfort lub poprosić o krótką przerwę.
Podsumowanie
Dźwięki podczas rezonansu magnetycznego są naturalnym elementem pracy urządzenia. Rytmiczne stukanie i buczenie pojawiają się w wyniku działania cewek gradientowych, które umożliwiają tworzenie bardzo dokładnych obrazów wnętrza ciała. Jeszcze przed rozpoczęciem badania można usłyszeć pulsujący odgłos systemu chłodzenia aparatu.
Ochrona słuchu w postaci słuchawek lub zatyczek sprawia, że badanie pozostaje komfortowe. Po kilku minutach większość pacjentów przyzwyczaja się do charakterystycznych dźwięków, a całe badanie przebiega spokojnie i bezpiecznie.
Jeśli czeka Cię rezonans magnetyczny i chcesz dowiedzieć się więcej o przebiegu badania, zespół Ultra MR chętnie odpowie na pytania i pomoże przygotować się do badania MR we Wrocławiu w komfortowych warunkach.
